Eenmanszaak of vennootschap? Vergelijk in Excel

Wat doet deze tool?

Voor wie is dit?

• Zelfstandigen in hoofdberoep van wie de winst groeit en die willen weten of een vennootschap al loont.
• Starters die twijfelen of ze meteen een bv oprichten of eerst als eenmanszaak beginnen.
• Vrije beroepen en consultants die een deel van hun winst willen reserveren voor investeringen of voor later.
• Wie bij de boekhouder of de notaris wil aankomen met een eigen berekening en de juiste vragen.

Wat zit erin?

• Invoerblad met de jaarwinst, de gewenste bezoldiging en de extra jaarlijkse kosten van een vennootschap.
• Berekening eenmanszaak: sociale bijdragen en personenbelasting op de volledige winst, met het nettobedrag.
• Berekening vennootschap: bezoldiging, vennootschapsbelasting op de resterende winst en roerende voorheffing op het dividend.
• Overzicht met het nettoverschil in euro, de totale belastingdruk per structuur en een break-evenindicatie.
• Parameterblad met de belastingschijven, het percentage sociale bijdragen en de tarieven van de vennootschapsbelasting en de roerende voorheffing.
• Checklist met de niet-financiële verschillen: aansprakelijkheid, oprichting, boekhouding en jaarrekening.

Hoe gebruik je het bestand?

1. 1

   Open het bestand en ga naar het blad “Invoer”. Alleen de gele cellen zijn bedoeld om in te vullen.

2. 2

   Vul je verwachte jaarwinst in: omzet min beroepskosten, vóór sociale bijdragen en belastingen. Neem het cijfer van vorig jaar als basis en pas het aan aan je verwachting.

3. 3

   Vul de bezoldiging in die je jezelf in de vennootschap zou toekennen. Een bedrag van € 45.000 is een gangbaar vertrekpunt, omdat het een van de voorwaarden is voor het verlaagd tarief in de vennootschapsbelasting.

4. 4

   Vul de extra jaarlijkse kosten van een vennootschap in: het verschil in ereloon van de boekhouder, de neerlegging van de jaarrekening en de oprichtingskosten gespreid over het aantal jaren dat je kiest.

5. 5

   Kies of de overblijvende winst als dividend wordt uitgekeerd of in de vennootschap blijft, en kies het tarief van de roerende voorheffing (30 % of 15 % bij VVPRbis).

6. 6

   Bekijk het blad “Overzicht”: daar staan beide structuren naast elkaar met het nettobedrag, het verschil en de break-evenindicatie. Varieer de winst op het invoerblad om te zien vanaf welk niveau de vennootschap begint te lonen.

Voorbeeldberekening

Een zelfstandige verwacht € 70.000 winst, na beroepskosten en vóór sociale bijdragen en belastingen. Vereenvoudigde aannames: sociale bijdragen van 20,5 % op de winst of de bezoldiging, personenbelasting volgens de schijven van aanslagjaar 2026 (25 % tot € 16.320, 40 % tot € 28.800, 45 % tot € 49.840, 50 % daarboven) zonder belastingvrije som en zonder gemeentebelasting, 20 % vennootschapsbelasting, 30 % roerende voorheffing en € 3.500 extra jaarlijkse kosten voor de vennootschap. De cijfers zijn afgerond op de euro.

Bij € 70.000 winst houdt de vennootschap in dit voorbeeld € 1.399 meer over dan de eenmanszaak, ondanks € 3.500 extra kosten. Met het VVPRbis-tarief van 15 % wordt dat € 3.979. Laat je de winst in de vennootschap zitten om te investeren, dan is het verschil nog groter, omdat de roerende voorheffing dan wegvalt. Bij een lagere winst kantelt de balans: zolang de winst na bezoldiging klein is, wegen de vaste extra kosten zwaarder dan het tariefvoordeel.

Bronnen & berekeningsmethode

Zo is de berekening opgebouwd:

1. Eenmanszaak: sociale bijdragen = winst × percentage sociale bijdragen. Belastbaar inkomen = winst − sociale bijdragen. Personenbelasting = som van de schijven op het parameterblad. Netto = belastbaar inkomen − personenbelasting.
2. Vennootschap, bedrijfsleider: de bezoldiging volgt dezelfde berekening als de eenmanszaak, maar dan op de bezoldiging in plaats van op de volledige winst.
3. Vennootschap, rechtspersoon: belastbare winst = winst − bezoldiging − extra kosten. Vennootschapsbelasting = belastbare winst × tarief (20 % op de eerste schijf van € 100.000 voor kleine vennootschappen die aan de voorwaarden voldoen, anders 25 %).
4. Dividend = winst na vennootschapsbelasting, als je kiest voor uitkering. Roerende voorheffing = dividend × tarief. Kies je voor reserveren, dan blijft dit bedrag in de vennootschap en telt het overzicht het mee als vermogen in de vennootschap, apart van het nettobedrag in privéhanden.
5. Break-evenindicatie: het bestand herhaalt de berekening voor een reeks winstniveaus en toont vanaf welk niveau het netto van de vennootschap hoger ligt dan dat van de eenmanszaak, bij de bezoldiging en de kosten die je hebt ingevuld.

Aannames

• De personenbelasting wordt berekend met de belastingschijven van het aanslagjaar op het parameterblad, zonder belastingvrije som, zonder gemeentebelasting en zonder aftrekken. Dat overschat de belasting bij lage inkomens en onderschat ze licht door het ontbreken van de gemeentebelasting.
• Sociale bijdragen worden berekend als 20,5 % op de winst of de bezoldiging tot het eerste plafond en 14,16 % op het deel daarboven, zonder beheerskosten. In werkelijkheid gebeurt de berekening op het netto belastbaar beroepsinkomen dat de fiscus vaststelt, en geldt een minimumbijdrage.
• Het verlaagd tarief van 20 % vennootschapsbelasting veronderstelt een kleine vennootschap die aan alle voorwaarden voldoet, waaronder een bezoldiging van minstens € 45.000 aan een bedrijfsleider of een bezoldiging die minstens gelijk is aan het belastbaar inkomen van de vennootschap.
• De extra kosten van een vennootschap zijn een schatting die je zelf invult. Reken op een hoger ereloon voor de boekhouder door de dubbele boekhouding en de jaarrekening, de kosten van de neerlegging bij de Nationale Bank en de notariskosten bij de oprichting, gespreid over enkele jaren.

Beperkingen

• Het bestand is een indicatieve vergelijking, geen fiscaal of juridisch advies. De keuze voor een vennootschap heeft gevolgen die verder gaan dan belastingen; bespreek ze met je boekhouder en notaris.
• Het rekent geen pensioenopbouw, VAPZ of IPT, voordelen van alle aard, huurinkomsten uit een pand dat je aan je vennootschap verhuurt, auteursrechten of een liquidatiereserve mee. Die kunnen het plaatje in het voordeel van de vennootschap doen kantelen.
• Het bestand rekent met één jaar. De oprichtingskosten spreid je zelf, en de kosten en fiscale gevolgen van een latere vereffening of van de inbreng van je eenmanszaak in de vennootschap zitten er niet in.

Bronnen

Deze pagina en het bestand werden voor het laatst bijgewerkt op 24 september 2026. Wetgeving en tarieven kunnen sindsdien veranderd zijn.

Veelgestelde vragen